Một buổi tối cả nhà quây quần xem phim là kỷ niệm mà nhiều đứa trẻ nhớ mãi khi lớn lên. Nhưng chọn phim hoạt hình phù hợp không đơn giản: phim quá "trẻ con" khiến anh chị lớn chán, còn phim quá nặng lại làm em nhỏ sợ. Bài viết này gợi ý những phim hoạt hình được yêu mến, chia theo ba nhóm tuổi, kèm vài mẹo để buổi xem phim trở thành dịp trò chuyện thật sự.
Trước khi chọn phim: hãy xem nhãn phân loại
Tại Việt Nam, phim phổ biến đến khán giả được gắn nhãn theo độ tuổi. Ba nhãn phụ huynh hay gặp nhất khi chọn phim cho con là:
- P: phim được phép phổ biến đến người xem ở mọi độ tuổi.
- K: phim dành cho người xem dưới 13 tuổi với điều kiện xem cùng cha mẹ hoặc người giám hộ.
- T13: phim dành cho người xem từ đủ 13 tuổi trở lên.
Nhãn là điểm khởi đầu, không phải câu trả lời cuối cùng. Một phim gắn nhãn P vẫn có thể có cảnh khiến bé nhạy cảm sợ hãi, và chỉ bạn mới hiểu con mình. Khi xem trên các nền tảng trực tuyến, hãy để ý cả phần phân loại độ tuổi mà nền tảng hiển thị, và xem trước trailer nếu còn phân vân.
Nhóm mầm non (khoảng 3–6 tuổi)
Ở tuổi này, trẻ cần phim có nhịp chậm vừa phải, ít cảnh căng thẳng kéo dài và nhân vật dễ thương, dễ nhận diện.
My Neighbor Totoro (1988)
Phim của Hayao Miyazaki và Studio Ghibli kể về hai chị em Satsuki và Mei chuyển về vùng quê, nơi các em gặp Totoro, sinh vật lông lá to lớn sống trong rừng. Gần như không có phản diện, không có cảnh đánh nhau, chỉ có thiên nhiên, mưa, gió và sự tò mò trẻ thơ. Đây là lựa chọn tuyệt vời cho bộ phim đầu tiên của bé, và người lớn cũng sẽ thấy dịu lòng.
Toy Story (1995)
Phim truyện đầu tiên được làm hoàn toàn bằng hoạt hình máy tính, do Pixar sản xuất và John Lasseter đạo diễn. Câu chuyện về chàng cao bồi Woody và phi hành gia Buzz Lightyear, những món đồ chơi sống động khi chủ nhân vắng mặt, đơn giản nhưng có bài học dễ hiểu về ghen tị và tình bạn. Một vài cảnh trong phòng cậu bé hàng xóm có thể làm trẻ rất nhỏ hơi sợ, nên ngồi cạnh bé ở đoạn này.
Nhóm tiểu học (khoảng 6–11 tuổi)
Trẻ tiểu học đã theo được cốt truyện dài hơn, hiểu được hài hước nhiều lớp và bắt đầu đặt câu hỏi về đúng sai.
Zootopia (2016)
Phim của Disney, do Byron Howard và Rich Moore đạo diễn, theo chân cô thỏ Judy Hopps quyết tâm trở thành cảnh sát trong thành phố của muông thú, và chú cáo lém lỉnh Nick Wilde. Bên dưới lớp vỏ phá án vui nhộn là câu chuyện về định kiến và sự công bằng. Rất hợp để hỏi con: "Con có từng bị ai đánh giá chỉ vì vẻ ngoài không?"
Up (2009)
Pete Docter đạo diễn câu chuyện về ông lão Carl buộc hàng nghìn quả bóng bay vào ngôi nhà để thực hiện lời hứa với người vợ quá cố, và cậu bé hướng đạo sinh Russell vô tình đi cùng. Đoạn mở đầu kể lại cuộc đời Carl gần như không lời là một trong những phân đoạn xúc động nhất của Pixar. Trẻ sẽ thích phần phiêu lưu và chú chó biết nói, còn cha mẹ có lẽ cần chuẩn bị khăn giấy.
Coco (2017)
Lee Unkrich đạo diễn, kể về cậu bé Miguel mê âm nhạc, lạc vào Thế giới Người Chết trong dịp lễ Día de Muertos của Mexico. Phim nói về gia đình, ký ức và sự tưởng nhớ người đã khuất, gần gũi bất ngờ với văn hóa thờ cúng tổ tiên của người Việt. Đây là cơ hội nhẹ nhàng để trò chuyện với con về ông bà, tổ tiên và cái chết.
Inside Out (2015)
Cũng của Pete Docter, phim đưa khán giả vào tâm trí cô bé Riley, nơi năm cảm xúc Vui Vẻ, Buồn Bã, Sợ Hãi, Giận Dữ và Chán Ghét cùng điều khiển. Thông điệp quan trọng nhất là nỗi buồn cũng có vai trò của nó. Đây là phim nên xem trước khi chuyển sang phần hai.
Nhóm tuổi teen (khoảng 11 tuổi trở lên)
Thiếu niên cần những bộ phim tôn trọng sự phức tạp trong cảm xúc của các em, không giảng giải và không coi các em là trẻ con.
Những Mảnh Ghép Cảm Xúc 2 (2024)
Những Mảnh Ghép Cảm Xúc 2, do Kelsey Mann đạo diễn, trở lại với Riley khi cô bé bước vào tuổi 13. Cùng với tuổi dậy thì, những cảm xúc mới xuất hiện, nổi bật nhất là Lo Âu, nhân vật luôn muốn chuẩn bị cho mọi kịch bản xấu có thể xảy ra. Phim rất hợp để xem cùng con ở tuổi chuyển cấp, và cũng là tấm gương nhỏ cho chính cha mẹ nhìn lại những lo lắng của mình.
Vùng Đất Linh Hồn (2001)
Vùng Đất Linh Hồn là kiệt tác của Hayao Miyazaki, từng đoạt giải Oscar cho phim hoạt hình hay nhất. Cô bé Chihiro lạc vào thế giới của thần linh và linh hồn, buộc phải làm việc trong nhà tắm công cộng để cứu cha mẹ đã biến thành lợn. Thế giới trong phim kỳ ảo nhưng cũng có những hình ảnh khá đáng sợ, nên hợp nhất với trẻ cuối tiểu học trở lên. Chihiro trưởng thành dần qua từng thử thách, một hành trình mà nhiều thiếu niên sẽ thấy mình trong đó.
Tên Cậu Là Gì? (2016)
Tên Cậu Là Gì? của Makoto Shinkai kể về Taki, nam sinh ở Tokyo, và Mitsuha, nữ sinh ở một thị trấn miền núi, bỗng hoán đổi cơ thể cho nhau trong giấc ngủ. Từ chất liệu hài hước ban đầu, phim chuyển dần sang một câu chuyện về định mệnh, thời gian và thảm họa. Hình ảnh rất đẹp, cảm xúc dành cho tuổi mới lớn, nên đây là lựa chọn lý tưởng cho teen và cả bố mẹ thích phim lãng mạn nhẹ nhàng.
Bảng tóm tắt
| Tên phim | Năm | Vì sao nên xem / phù hợp với ai |
|---|---|---|
| My Neighbor Totoro | 1988 | Nhẹ nhàng, không phản diện; phim đầu đời cho bé mầm non |
| Toy Story | 1995 | Tình bạn và ghen tị; mầm non trở lên |
| Zootopia | 2016 | Phá án vui, nói về định kiến; tiểu học |
| Up | 2009 | Phiêu lưu và mất mát; tiểu học, cả nhà |
| Coco | 2017 | Gia đình, tổ tiên; tiểu học trở lên |
| Inside Out | 2015 | Hiểu về cảm xúc; tiểu học trở lên |
| Những Mảnh Ghép Cảm Xúc 2 | 2024 | Lo âu tuổi dậy thì; tuổi teen và cha mẹ |
| Vùng Đất Linh Hồn | 2001 | Hành trình trưởng thành kỳ ảo; cuối tiểu học, tuổi teen |
| Tên Cậu Là Gì? | 2016 | Lãng mạn, định mệnh; tuổi teen trở lên |
Mẹo xem phim cùng con
- Ngồi cạnh con, không chỉ bật phim rồi đi. Sự có mặt của bạn giúp con thấy an toàn ở những cảnh căng thẳng.
- Cho phép tạm dừng. Nếu con sợ hoặc có câu hỏi, cứ dừng lại nói chuyện. Phim không chạy mất.
- Hỏi câu mở sau khi xem. Thay vì "Con thấy phim hay không?", hãy thử "Nhân vật nào giống con nhất?" hoặc "Lúc nào con thấy buồn?".
- Gọi tên cảm xúc. Inside Out và phần hai là công cụ tuyệt vời để giúp trẻ nói "con đang lo" thay vì cáu gắt.
- Chia sẻ cảm xúc của chính bạn. Khi cha mẹ thừa nhận mình cũng khóc ở đoạn mở đầu Up, con học được rằng buồn là bình thường.
- Giữ thời lượng hợp lý. Với trẻ nhỏ, một phim mỗi buổi là đủ; xem liền nhiều phim dễ khiến bé mệt.
Để xem trailer chính thức và kiểm tra nền tảng đang có từng phim, bạn có thể tra trong kho phim của PhimViet.
Tóm lại
Phim hoạt hình hay là phim mà cả trẻ nhỏ lẫn người lớn đều tìm thấy điều gì đó cho mình. Với bé mầm non, hãy bắt đầu bằng sự dịu dàng của Totoro; với trẻ tiểu học, Zootopia, Up và Coco mở ra những câu chuyện về công bằng và gia đình; còn với tuổi teen, Những Mảnh Ghép Cảm Xúc 2, Vùng Đất Linh Hồn và Tên Cậu Là Gì? là những người bạn đồng hành tốt. Hãy luôn kiểm tra nhãn P, K, T13 và hiểu con mình trước khi chọn. Quan trọng nhất, hãy biến mỗi buổi xem phim thành dịp để cả nhà trò chuyện.
